Data is power
Zonder een grondige analyse van de rol die persoonsgegevens spelen op de digitale markt loopt de Europese Commissie het risico om potentieel machtsmisbruik over het hoofd te zien, met een verlies van consumentenwelvaart (en breder: consumentenwelzijn) tot gevolg. Omgekeerd geldt dat gegevensbeschermingsrecht aandacht moet gunnen aan de machtspositie van bepaalde bedrijven die op grote schaal gegevens verwerken. De standaardbeginselen van de AVG gelden, in theorie, ook voor hen, maar in de praktijk blijkt dat consumenten vaak niet om deze bedrijven heen kunnen. Bovendien wordt het gegevensbeschermingsbeleid van dergelijke ondernemingen zelden gelezen, en nog veel minder vaak echt doorgrond. In een dergelijke situatie is toestemming gemakkelijk verleend, maar staat deze juridisch op gespannen voet met de criteria ‘vrij gegeven’ en ‘geïnformeerd’.
Het onderzoek begint met een analyse van de toepassing van de AVG op online platforms. Het concludeert dat het in deze situatie lastig, zo niet onmogelijk, is om te voldoen aan de eisen die de AVG stelt. De combinatie van persoonsgegevens, de analyse daarvan, en de profilering die hieruit voortvloeit ten behoeven van advertentieinkomsten is dusdanig complex dat het niet mogelijk is om daarover volledige informatie in begrijpelijke taal voor te leggen aan de gemiddelde gebruiker. Desondanks zorgen netwerkexternaliteiten, lock-in, en overstapskosten ervoor dat gebruikers massaal aangesloten blijven bij de grootste spelers op de digitale market.
[....]
